تمایل جنسی

تمایل جنسی بهنجار

رفتار جنسی بهنجار، رفتاری است که:

- موجبات لذت فرد و شریک جنسیش را فراهم می آورد

- شامل تحریک اعضای جنسی اولیه همراه با مقاربت است

- احساس نامتناسب گناه یا اضطراب در آن وجود ندارد

- از سر اجبار نیست

- سلامت دوطرف را به خطر نیاندازد

تمایل جنسی هر فرد بستگی به چهار عامل روانی جنسی بهم پیوسته دارد:

جنسیت فرد Sexual Identity

به الگوی خصوصیات جنسی زیستی، کروموزومها، دستگاه تناسلی داخلی و خارجی، هورمونها و خصوصیات جنسی ثانویه گفته میشود.

هویت جنسی Gender Identity

به احساس مردانگی یا زنانگی فرد گفته میشود. تقریبا هر کودکی از سن 2 تا 3 سالگی اعتقاد محکمی در مورد مذکر یا مونث  بودن خود پیدا میکند و تحت تاثیر نگرش های والدین و فرهنگ، دستگاه تناسلی خارجی کودک و عوامل ژنتیک شکل میگیرد.یعنی از مردان انتظار رفتار مردانه و از زنان انتظار رفتار زنانه میرود. به عبارتی اگر مثلاً یک دختر بچه سه ساله را با عنوان “آقا پسر” صدا بزنیم، دراکثر موارد با اعتراض او مواجه می شویم چون او دیگر در این سن خود را یک دختر می داند.

- رفتار نقش جنسی Gender role Behavior مربوط به هویت جنسی است و تا حدودی از آن مشتق میشود. در واقع هر آنچه فرد برای شناساندن خود بعنوان یک پسر یا مرد یا یک دختر یا زن میگوید یا انجام میدهد رفتار نقش جنسی است و عمدتا تحت تاثیر یادگیری و مقداری هم ژنتیک میباشد. گاهی هویت جنسی با نقش جنسی در تضاد است یعنی ممکن است فرد با همجنس همانندسازی بکند ولی در عین حال، لباس و آرایش مو یا سایر خصوصیات جنس مخالف را برگزیند. انسان اغلب رفتاری متناسب با جنسیت خود اتخاذ می کند مثلاً تفنگ بازی یا علاقه به فوتبال و ماشین اسباب بازی در پسربچه ها و خاله بازی و علاقه به عروسک در دختربچه ها. این نقش های متناسب با جنسیت تا بزرگسالی نیز در زندگی اجتماعی افراد ادامه می یابند. اگرچه طی دهه های اخیر تغییراتی جدی در کلیشه های جنسیتی در برخی جوامع ایجاد شده است ولی هنوز هم مفاهیمی مثل رفتار مردانه یا زنانه، مشاغل مردانه یا زنانه و … در زندگی اجتماعی انسان ها نقشی بسیار تعیین کننده دارند

گرایش جنسی Sexual Orientation

موضوع یا هدف تکانه های جنسی فرد است و بر سه قسم است: هموسکشوال، هتروسکشوال و بای سکشوال

رفتار جنسی  Sexual behavior

شامل تخیلات و امیال و همه رفتارهای بیان کننده نیازهای جنسی و شامل واکنش فیزیولوژیک و روانی به محرکهای درونی و بیرونی است

5 لایه زندگی جنسی

1 – هویت جنسی
بالاخره من دخترم یا پسر؟
2 -جهت‌گیری جنسی
من به کدام جنس علاقه دارم؟
3 – تمایل جنسی
میل جنسی من چگونه بیدار می‌شود؟
4 – نقش جنسی
آیا رفتارهای من زنانه است یا مردانه؟
5 – عملکرد جنسی
آیا من زندگی زناشویی موفقی خواهم داشت؟

   سلامت جنسي بنا به تعريف سازمان جهاني بهداشت عبارت است از ” سلامت جسماني ، رواني و اجتماعي مربوط به فعاليت جنسي ، نه صرفا” نبود بيماري ، اختلال عملکرد و يا معلوليت ” . سلامت جنسي نيازمند نگرش مثبت به اين موضوع بوده و شامل بهره مندي افراد از رابطه جنسي رضايت بخش ، مطمئن، بي خطر و به دور از اجبار و خشونت است. سلامت جنسي رويكردهاي مختلف زيست پزشكي ، باليني ، آموزشي ، بهداشتي ، اخلاقي  و حقوقي دارد. همچنين سلامت جنسي موضوعاتي مانند فيريولوژي و آناتومي باروري و جنسي در انسان ، مشكلات جسماني در زنان و مردان مربوط به رابطه جنسي، بيماري هاي مقاربتي و پيشگيري از آنها و رفتارهاي جنسي و اختلالات جنسي زناشويي را در بر مي گيرد. آموزش سلامت جنسي به تسهيل زندگي سالم جنسي براي همگان كمك مي كند. مداخلات و اقدامات مربوطه در كلينيك هاي سلامت جنسي در جهت حفظ سلامت جنسي افراد است و در نهايت  تحقيقات سلامت و رفتارهاي جنسي نيز براي توليد علوم مبتني بر شواهد ضروري است تا افراد را در حفظ و بقاي سلامت جنسي ياري كند .

   يكي از مهمترين مولفه هاي زندگي مشترك، ارتباط جنسي سالم و رضايت بخش زوجين است.  با توجه به اهميت خانواده در جامعه ايراني و نقش سلامت جنسي زوجين در تداوم و عملكرد مثبت خانواده  و پيشگيري از ایجاد مشكلات زناشويي، توجه به ارتقا سلامت جنسي در سطوح مختلف فردي و اجتماعي حائز اهميت است. اهميت پرداختن به موضوعاتي مانند ” آموزش سلامت جنسي به زوج هاي در آستانه ازدواج، آموزش پيشگيري از بيماري هاي مقاربتي و ايدز ، پيشگيري ، مشاوره و درمان اختلالات جنسي و ناهنجاري در رفتارهاي جنسي و پيشگيري از رفتارهاي پرخطر جنسي ، پيشگيري از آزار و خشونت هاي جنسي” امروزه بيش از پيش نمايان است.   

   بايد توجه كرد كه سلامت جنسي فقط منحصر به دوران باروري افراد نمي گردد، بلكه سلامت جنسي  از دوران جنيني و بدو تولد تا زمان مرگ در زنان و مردان اهميت دارد، بنابراين در همه مراحل زندگي بايد به جنبه های مختلف سلامت جنسي افراد و پيشگيري و درمان رفتارهايي كه بر سلامت جنسي فرد اثرات نامطلوب دارد پرداخته شود. 

   در بزرگداشت روز جهاني سلامت جنسي، توجه به جوانان و نوجوانان نيز به عنوان گروهي كه در هر جامعه اي ممكن است رفتارهايي داشته باشند كه سلامت جنسي آنها را تهديد كند امري ضروري است. در جامعه ايران ، به علت اهميت خانواده و تحكيم آن و نقش روابط جنسي سالم و رضايت بخش زوجين، اكثر آموزش ها متوجه زوجين در شرف ازدواج و يا افراد همسردار است. درحاليكه  نبايد ناديده گرفت كه اگرچه بر خلاف عرف و هنجارهاي جامعه است ولي تحقيقات نشان داده اند كه گروهي از جوانان و نوجوانان (كه اقليت قابل توجهی نيز هستند) وجود دارند كه قبل از ازدواج رفتارهاي جنسي پرخطر داشته و ممكن است خود و شريك آينده زندگي  خود را در معرض بيماري هاي مهم و خطرناك مقاربتي و تماس با ویروس اچ اي وي قرار دهند و حتي به مشكلات روحي و رواني مربوط به رفتارهاي ناهنجار جنسي دچار گردند. اهميت اين موضوع وقتي بيشتر مشخص مي گردد كه توجه داشته باشیم دسترسي به رسانه هاي مختلف جهاني كه رفتارهاي پرخطر جنسي را ترويج مي كنند درحاليكه ارزشها و بايد و نبايد ها را منتقل نمي كنند حتي در جامعه ما براي درصد زيادي از جوانان و نوجوانان فراهم است.  لذا آموزش اين گروه از جامعه، جهت واكسينه شدن در مقابل خطرات مربوط به اينگونه ارتباطات، كسب مهارت هاي لازم براي امتناع از خطرات فوق و همچنين مجهز كردن مسئولين و مشاورين مدارس و والدين براي رويارويي صحيح با موضوع سلامت جنسي جوانان و نوجوانان و تربيت جنسي صحيح كودكان كه با ارزشهاي خانوادگي و ديني در هم آميخته باشد، كمك  خوبي به حفظ و ارتقاي سلامت جنسي اين گروه خواهد كرد. بايد خاطر نشان ساخت كه دادن اطلاعات در خصوص موضوعات سلامت جنسي متناسب با سن جوانان و همراه با ارزشهاي ديني و خانوادگي توسط والدين و مشاورين مدارس مي تواند نقش بسيار مهمي در پيشگيري از خطرات مربوط به سلامت جنسي در اين گروه را داشته باشد. بسياري از والدين، مشاورين و معلمان مدارس از طرح موضوعات فوق عاجز بوده و فاقد مهارت ها و اطلاعات لازم در اين خصوص هستند و گاه عكس العمل هاي نادرست آنان و نداشتن مهارت ارتباطي موجب مي شود كودكان براي سئوالات خود به آنها مراجعه نكرده و اطلاعات فوق را به شکل اغلب ناصحيح و گمراه کننده از دوستان خود كسب كنند. اطلاعاتي كه همراه با انتقال ارزشها نبوده و اثرات مخربي خواهند داشت . لذا بهتر است كه والدين به معلومات و مهارت ها ي ارتباطي با فرزندانشان در خصوص سلامت جنسي مجهز شوند تا در مواقع مورد نياز بتوانند پاسخ سئوال فرزندانشان را به نحو صحيح و اصولي همره با انتقال ارزشها داده و راه ارتباطي خود و فرزند در اين خصوص را همواره باز نگه دارند كه در موارد بعدي نيز فرزندان به والدين خود براي دريافت كمك و اطلاعات مراجعه كنند. البته نقش مشاورين مدارس و كتب در اين خصوص نيز نبايد ناديده گرفته شود. همچنين، بسياري از باورهاي غلط در خصوص موضوعات جنسي از همين دوران كودكي و نوجواني شكل مي گيرند و بر عملكرد جنسي در دوران بزرگسالي نيز تاثير مي گذارند. لذا آموزش سلامت جنسي متناسب با سن كودكان و نوجوانان و با توجه به نيازهاي اطلاعاتي و مهارتي آنان به همراه ارزشها، در بهبود سلامت جنسي آنان در دورن جواني و بزرگسالي نقش زيادي خواهد داشت .

   يكي از نگراني هايي كه وجود دارد ترس از تاثير نامطلوب و تشويقي اين نوع اطلاعات بر رفتارهاي جنسي جوانان است. درحاليكه تحققيات فراواني در اين خصوص نشان داده كه دادن اطلاعات به همراه تبیین ارزش ها نقش حفاظتي دارد. در واقع ندادن اطلاعاتي كه آنها را از خطرات پيش روي آنان حفاظت نمايد، در واقع اقدام نكردن و نشان ندادن هيچ عكس العمل در مقابل تغييرات محيطي ايجاد شده و موج تحريكات جنسي و تاثيرات منفي برخي رسانه هاي جهاني(اينترنت، ماهواره، بازي هاي كامپيوتري ، عكس ها با محتويات جنسي ) بر سلامت جنسي جوانان است . بهتر است متناسب با شرايط محيطي كنوني، براي جوانان و سلامت آنان برنامه ريزي كنيم و هر گونه مداخله و برنامه ای به همراه تحقيق و پايش براي ارزیابی اثربخشي آن طراحي گردد تا قادر شويم  موثرترين مداخلات سازگار با فرهنگ (بومي سازي شده) را اجرايي كرده و به سلامت جنسي جوانان و در نهايت نسل هاي بعدي كمك نماييم.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.