سالمندی و رابطه زناشویی

آندروپوز یا یائسگی در مردان یک فرآیند طبی سالمندی و یک موقعیت فیزیکی شبیه یائسگی در زنان است که در سن ۴۵ سالگی به بعد بروز می ‌کند

در این فرآیند سطح هورمون تستسترون که یکی از اصلی ‌ترین هورمون ‌های مردانه (آندروژن ‌ها) است به طور پیوسته کاهش می ‌یابد و مرد علایمی‌ نظیر گرگرفتگی، افسردگی و تغییرات خلق و خوی را تجربه می‌ کند.علاوه بر فرآیند طبیعی سالخوردگی و افزایش سن عواملی نظیر برخی از بیماری‌ های قلبی، استفاده طولانی مدت از برخی داروها، افسردگی، چاقی که بر تولید هورمون تستسترون تاثیر دارند می ‌توانند آغاز کننده زودرس آندروپوزباشند.                                                                                                                

 در تاریخ پزشکی همواره سخنانی در مورد یائسگی مردان میانسال یافت می ‌شود و اولین بار لفظ آندروپوز توسط اچ هالفورد(۱۸۱۳) و سپس توسط ای وارنر(۱۹۳۰) مطرح گشت و بیان شد تعدادی از مردان یک دروه یائسگی شبیه به آن چه در زنان است با یک شدت کمتر ولی با تداوم بیشتر را تجربه می ‌کنند.در این زمینه تئوری هایی نظیر تئوری بیولوژیکی و تئوری روانی – اجتماعی مطرح گشت که به ترتیب بیان می ‌دارند که تغییرات فیزیکی در مقدار هورمون‌ های مترشحه بدن نقش دارند و سیستم روانی – اجتماعی و فشارهای        روانی ایجاد کننده آندروپوز هستند.عللی نظیر از دست دادن اشتیاق به کار مانند اخراج از کار، تغییرات ناگهانی در همسر، از دست دادن فرصت‌ های مناسب در زندگی و ناتوانی      جسمی‌ اثبات کننده این تئوری‌ هستند.

 تفاوت های یائسگی در مردان و زنان:                                                                                                                                                                              

* یائسگی در زنان به دلیل کاهش تولید هورمون استروژن است در حالی که در مردان به دلیل کاهش تولید هورمون تستسترون است.

* بر خلاف خانم‌ ها، مردان علایم مشخص نظیر کاهش یا قطع قاعدگی ندارند که ورود آن ها را به این مرحله نشان دهد.                                                                               

* زنان در این دوره باروری خود را به طور کامل از دست می ‌دهند در حالی که مردان هرگز باروری خود را به طور کامل در طی آندروپوز از دست نمی ‌دهند.

* تولید هورمون کم می ‌شود ولی هرگز قطع نمی ‌گردد؛ گر چه ممکن است از میزان موفقیت باروری کاسته شود ولی با تولید اسپرم هم چنان به فرد اجازه داده می‌ شود فرزندان         سالمی‌ را حتی در دهه ۸۰ زندگی داشته ‌باشند.

 

علائم آندروپوز

 با افزایش سن و کاهش تدریجی هورمون تستسترون یک سری از تغییرات جسمی‌ و روانی تحت عنوان سندرم پادام (PADAM Partial Androgen Deficit disorder in Ageing Men ) در بدن روی می ‌دهد.

اصلی‌ ترین علامت آندروپوز خستگی و بی حوصلگی است. افسردگی، خشم، افزایش تحریک ‌پذیری و کاهش فعالیت جنسی از بارزترین علایم آن است.

به طوری که ۸۰ درصد مردان، مشکل کاهش تمایلات جنسی دارند بطوریکه در ۷۰ سالگی توانایی جنسی به ۳۰% دوران جوانی میرسد. سر آلت بخاطر کاهش خونرسانی کم رنگتر شده و حساسیتش به محرک های جنسی رفته رفته کمتر شده و موهای ناحیه زهار هم میریزند به دلیل تصلب شرایین عروق آلت و عدم توانیی خونرسانی به اجسام غاری آلت و نیز کاهش حالت کشسانی این اجسام غاری، حدود ۱ تا ۲ سانتی متر از قطر آلت کاسته میشود.بیضه ها نیز ۲ تا ۳ سانتی متر از قطرشان کاسته میشود.همچنین نعوظ سفت آلت در سالمندی تبدیل به حالت قوسی شده و ممکن است نعوظ و دخول با درد همراه باشد. از دیگر علایم می ‌توان به تغییر در اندام ‌ها و کاهش توده ماهیچه‌ ای بدن، گرگرفتگی، کاهش لذت از زندگی، کاهش حافظه و سطح کارآیی، تکرار ادرار به خصوص در شب، یبوست، کاهش قد، ریزش مو و وجود دردهای استخوانی اشاره کرد. اما لازم به ذکر است میل و رضایت جنسی زیاد کاهش نمی یابد چون این امر بیشتر به تجربه و شناخت فرد بستگی دارد نه تغییرات سالمندی

نقش تستسترون در بدن:

همان طور که بیان شد علت اصلی بروز آندروپوز کاهش سطح تستسترون در بدن است.

تستسترون در بدن عهده دار دو نقش اساسی است:

۱- مسئول توانایی عملکرد جنسی مردان نظیر تولید و آزادسازی اسپرم، داشتن رفتار جنسی نرمال و شروع فعالیت جنسی.

۲- ویژگی‌ های جنسی ثانویه مانند توده ماهیچه ‌ای بدن، موهای بدن، بم شدن صدا و حالت بدن.

بر همین اساس می ‌توان گفت که کیفیت ژنتیکی اسپرم با افزایش سن کاهش می ‌یابد و حتی در درمان‌ های تلقیح داخل رحمی ‌مورد استفاده در نازایی، میزان زمان لازم برای دستیابی به یک حاملگی با افزایش سن به طور قابل ‌ملاحظه ای کاهش می ‌یابد.

لازم به ذکر است تستسترون در بدن به دو حالت آزاد و متصل به گلوبولین یافت می ‌شود 

رابطه بین هورمون استروژن و آندروپوز:

هورمون استروژن نوعی هورمون جنسی زنانه است که در دوران یائسگی زنان کاهش می یابد. تولید استروژن به مقدار کم در ساختار هورمونی بدن مردان، طبیعی است؛ چنان که زنان نیز تولید کمی‌ از تستسترون در بدن خود دارند.

بدن مردان می ‌تواند بخشی معینی از هورمون تستسترون را به استروژن تبدیل کند و در این میان از آنزیم آروماتاز کمک می ‌گیرد.

استروژن برای مغز مردان بسیار سودمند است و هر چه قدر مرد پیرتر می ‌شود تولید این آنزیم بالاتر می ‌رود ولی اگر سطح هورمون استروژن غیر قابل کنترل شود با اثرات مردانه هورمون تستسترون رقابت می ‌کند.

گفتنی است استروژن به شدت اثر تستسترون را کاهش می ‌دهد و این عامل باعث افزایش خطر حمله قلبی و افزایش رشد سلول های پروستات می ‌شود.

چاقی و آندروپوز، یائسگی در مردان 

چاقی و آندروپوز:

در بسیاری از موارد، چاقی به خصوص در قسمت‌ های شکمی‌ به عدم تعادل هورمون‌ های مردانه نسبت داده شده است. سلول ‌های چربی حاوی تعداد زیادی آنزیم آروماتاز و استروژن هستند که در چربی تولید و ذخیره شده‌ اند؛ سلول ‌های چربی آنزیم آروماتاز را سنتنر کرده که سبب تغییر هورمون‌ های مردانه به استروژن می ‌شود. بنابراین افزایش چربی سبب می ‌گردد سطح هورمون استروژن افزایش ‌یابد. 

تهدیدات زندگی مشترک در دوران آندروپوز:

* انجام کارهای خطرناک و مبالغه‌ آمیز توسط مرد تا بتواند مردانگی ‌اش را به خودش ثابت کند.

* مرد ممکن است افسرده، دچار شک و تردید و دلسردی و ناامیدی در زندگی گردد.

* ممکن است به طور موقت به دلیل شرایط مهم انگاشته شود و این حالت می ‌تواند فرد را به سمت خیانت در زندگی سوق دهد.

* طلاق

درمان آندروپوز:

آندروپوز همانند یائسگی زنان دارای درمان است اما متفاوت.

این درمان‌ ها عبارت هستند از:

درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(TRT)، استفاده از تولیدات گیاهی، رژیم غذایی مناسب، حمایت‌ های روحی از سوی خانواده و داشتن خواب کافی و فعالیت‌ های ورزشی منظم.

درمان جایگزینی با هورمون تستسترون(Testosterone Replacement Therapy):

TRT از ابتدایی ‌ترین درمان ها در آندروپوز است و هدف آن برگرداندن سطح تستسترون به مقدار طبیعی است.

این درمان تاثیر بالایی داشته و از علایم آندروپوز به شدت می ‌کاهد. TRT به اشکال تزریقی، خوراکی و انواع ژل کاربرد دارد و در کل می ‌توان گفت علاوه بر داشتن اثر محافظتی بر روی بیماری‌ های قلبی، دیابت و کند ذهنی می ‌تواند میل جنسی را افزایش داده، قوای بدنی را بهبود بخشیده و قدرت ماهیچه‌ ای را افزایش دهد.

تولیدات گیاهی:

طبق تحقیقات انجام شده تولیدات گیاهی سطح تستسترون آزاد خون را افزایش داده و باعث ثبات آن می ‌شوند؛ در نتیجه از علایم آندروپوز می‌ کاهند.

همچنین این موارد به بدن کمک می ‌کنند خود تولید طبیعی داشته باشد بدون این که احتیاجی به جایگزینی با منبع خارجی داشته ‌باشد.

عصاره گزنه و آلوی آفریقایی دو گیاه مورد استفاده هستند. عصاره گیاه دارای منحصر به فرد ترین کارآیی است و در مورادی دیده شده است بهتر از سایر درمان ها جواب می ‌دهد.

رژیم غذایی مناسب:

با توجه به برخی از علایم آندروپوز موارد زیر توصیه می‌ شود:

در درمان گرگرفتگی بایستی از چای، قهوه، غذاهای پُرادویه و بسیار شیرین پرهیز نمود و از مایعات فراوان استفاده کرد.

در نوسانات خلقی به دلیل اختلال در سروتونین استفاده از حبوبات و غلات توصیه می ‌شود همچنین در مورد پوکی استخوان مصرف شیر، سویا، ماست کم چربی، ماهی آزاد، سبزیجات سبز رنگ و انجیر و در مورد بیماری ‌های قلبی مصرف غذاهای حاوی روغن امگا۳ مانند روغن ماهی آزاد بسیار سودمند است.

نقش همسر در دوران آندروپوز:

برقراری یک ارتباط صمیمانه با همسر در این موقعیت یکی از اساسی ‌ترین مسائل است و مهم است که خانواده این ارتباط را حفظ کند.

راهکارهای زیر برای دستیابی به این ارتباط صمیمانه توصیه می‌ گردد:

۱- سعی در فهمیدن احساسات و اهداف همسر

۲- گوش ‌دادن به حرف‌ های همسر، گفتن حرف‌ های دلنشین و تحسین برانگیز و ایجاد دلگرمی

۳- انجام مشورت در امور زندگی برای این که به همسر خود نشان دهد که تغییرات امروز در ازای کسب تجربه است.

۴- عدم تقاضای چیزی که مرد را تحت فشار قرار دهد. (حذف هر عامل آزاردهنده)

۵- کمک برای پذیرفتن این مطلب که برخی از اهداف دست نیافتنی‌ هستند.

۶- برنامه ‌ریزی برای دوران بازنشستگی

۷- انجام تفریحات سالم و مهیج

۸- گذراندن اوقات بی کاری با دوستان و حتی پیدا کردن دوستان جدید

۹- انجام مشاوره و معاینات جسمی

در نهایت این که آندروپوز فصلی طبیعی از زندگی یک مرد است. یک مساله درونی است که مرد باید آن را به عنوان یک واقعیت دوران میانسالی بپذیرد و بداند می‌ تواند به طور کامل نقش پدر و همسر را در طی یا بعد از دوران آندروپوز ایفا کند.

 

روی دیگر ماجرا

محققان بر اساس یک بازبینی جدید خاطرنشان کردند که موضوع یائسگی در مردان یک افسانه است.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان ایسنا، ‌پژوهشگران هشدار دادند: در حال حاضر هیچ مدرک علمی قطعی وجود ندارد که تایید کند این سندرم در مردان هم بروز می ‌کند. این در حالی است که محققان حدود یک دهه است که تصور می ‌کنند احتمال یائسگی در مردان نیز وجود دارد.

برخی معتقدند که این سندرم در مردان با افت سطح هورمون مردانه تستوسترون ارتباط دارد که به طور طبیعی با بالا رفتن سن رخ می‌ دهد. علائم این افت هورمونی نیز شامل کاهش توان جنسی، افسردگی و کاهش قدرت بدنی است. اما در واقع این افت هورمون در مردان خیلی به کندی صورت می ‌گیرد و بسیاری از مردان که ادعا می ‌کنند به این علائم مبتلا هستند در واقع سطح هورمونی طبیعی دارند.

علاوه بر این، تحقیقات نشان داده است که کاهش میزان تستوسترون می‌ تواند هیچ علائمی نداشته باشد.

 محققان هشدار می ‌دهند که استفاده از تستوسترون مصنوعی برای مقابله با این علائم هنوز سوال برانگیز و مشکوک است. بنابراین هورمون درمانی در مردان مُسن بدون علائم یا بدون کاهش قابل ملاحظه هورمون تستوسترون به هیچ وجه توصیه نمی ‌شود.

اطلاعات تکمیلی در خصوص تغییرات سالمندی

افزایش سن نمی تواند ما را از عاشق شدن مصون کند ولی عشق می تواند تا حدی ما را در برابر اثرات سالمندی محافظت نماید.

به دنبال افزایش چشمگیر جمعیت در دهه شصت، هرم جمعیتی کشور تا مدت ها با قاعده ای بزرگ (نماینده افراد کم سن وسال جامعه) ترسیم می شد. اما کمتر شدن نرخ باروری و افزایش امید به زندگی باعث شده است تا سالمندان به تدریج سهم قابل توجه تری از جامعه را تشکیل دهند و با توجه به آن که برخورداری از سلامت جنسی از جمله حقوق این طبقه از جامعه است، حفظ کیفیت زندگی و توجه به برخی جنبه های مهم موضوع سلامت جنسی در زنان و مردان سالمند باید در برنامه های سلامت کشور لحاظ شود.

علاوه بر محدودیت های بالقوه بیولوژیک در سالمندی، ملاحظات جمعیت شناختی نیز بر عملکرد جنسی در سنین بالا تاثیر گذار است. مثلاً حتی در کشورهای پیشرفته نیز امید به زندگی زنان حدود ۵ سال بیش از مردان است. از طرفی در همین کشورها زنان بطور میانگین با مردانی دو سال از خود بزرگتر ازدواج می کنند. لذا بسیاری از زنان در سنین بالا اصولاً شریک جنسی خود را از دست داده اند. در کشورهای اروپای غربی، امید به زندگی همراه با فعالیت جنسی بعد از ۵۵ سالگی برای مردان ۱۶ سال و برای زنان ۶/۱۰ سال است. اما در عمل مردان در سنین بالا بیشتر با اختلالات “عملکرد جنسی” مواجه می شوند. این موضوع می تواند ناشی از فرایند طبیعی سالخوردگی باشد و یا به علت بیماری های مزمن شایع در این سنین.

اجازه دهید نگاهی به تغییرات بیولوژیک طبیعی در کارکرد جنسی با افزایش سن داشته باشیم، البته ممکن است برخی مطالب ارائه شده عمدتاً مناسب همکاران گروه پزشکی باشد ولی سعی می شود در مجموع چندان وارد جزئیات نشویم:

در مردان سالم :

کاهش گیرنده های “بتاآدرنرژیک” و گیرنده های “کلی نرژیک” باعث می شود تا فعالیت آلفا آدرنرژیک افزایش یابد. این موضوع با ظرفیت آزاد شدن ماهیچه های صاف موجود در اجسام غاری که برای ایجاد نعوظ (E.r.e.c.t.i.o.n) بسیار پراهمیت است در تقابل است.  افزایش بافت همبند در آلت نیز از میزان قابلیت اتساع آن می کاهد و بعلاوه از حساسیت آلت نیز کاسته می شود.

به این ترتیب در نهایت ایجاد نعوظ به تحریک بیشتر ناحیه آلت و اسکروتوم و همچنین زمان بیشتری نیازمند می شود. البته همین موضوع باعث می شود تا اختلال انزال پیش از موعد (Premature e.j.a.c.u.l.a.t.i.o.n) یا آنچه به انزال زودرس معروف است در این سنین کمتر مشکل ساز باشد. بعلاوه ارگاسم ممکن است کوتاهتر شده و خروج منی با شدت کمتری همراه باشد. دوره عدم پاسخ مجدد به تحریک جنسی متعاقب ارگاسم (Refractory period) با افزایش سن بطور طبیعی افزایش می یابد (از چند ساعت تا حتی یکی دو روز)

در زنان سالم :

همان تغییراتی که در گیرنده های بتا و سیستم “کلی نرژیک” اتفاق می افتد در زنان نیز کاهش پتانسیل لغزنده سازی (افزایش ترشحات واژن یا Lubrication) به دنبال تحریک جنسی را موجب می گردد. به این ترتیب ممکن است زمان بیشتری برای ایجاد لوبریکاسیون لازم باشد و لذا شریک جنسی باید به این نکته توجه نماید.اگرچه گاه رسیدن به ارگاسم نیز می تواند به مدت زمان بیشتری نیاز داشته باشد ولی تاکید می شود که با افزایش سن در ظرفیت ارگاسمی یک زن یا توانایی او در رسیدن به ارگاسم هیچ خللی وارد نمی شود.

به این ترتیب در زنان و مردانی که از سطح سلامتی خوبی برخوردار هستند به شکل بالقوه هیچ سقف سنی برای فعال بودن از نظر جنسی وجود ندارد. البته ملاحظات فرهنگی و اجتماعی از جمله تعیین کننده های جدی در رفتار جنسی سالمندان محسوب می شوند و لذا برای امکان برخورداری سالمندان از مواهب زندگی فعال زناشویی، فرهنگ سازی و تلاش برای کمرنگ نمودن تدریجی برخی تابوها در این خصوص از جمله مسئولیت های متخصصین حوزه سلامت، فرهنگ، حقوق و اخلاق است.

اشاره شد که برخی اختلالات عملکرد جنسی به ویژه اختلال در نعوظ در آقایان با افزایش سن، شیوع بیشتری می یابند. اما افراد مواجه با این موضوع الزاماً شکایتی از زندگی جنسی خود نخواهند داشت. حتی مطالعات نشان می دهند که با افزایش سن علیرغم بیشتر شدن اختلال عملکرد، شکایت و ناراحتی افراد از این وضعیت کاهش می یابد. توجیهی که برای این حالت ارائه می شود این است که برخلاف نسل های جوان تر که تجربه جنسی خوب را صرفاً در داشتن نعوظ کامل، نزدیکی واژینال و به ارگاسم رسیدن زن جستجو می کنند، بسیاری از سالمندان توانایی در رسیدن به یک نعوظ کامل را پیش نیاز ادامه فعال بودن به لحاظ جنسی نمی دانند بویژه که رسیدن به ارگاسم هم مستلزم چنین وضعیتی نیست و اصولاً هم برای مردان و هم برای زنان، نزدیکی واژینال تنها رفتار جنسی قابل قبول و رضایت بخش تلقی نمی شود (ای کاش می توانستیم همین دیدگاه را به زوج های جوان تر هم منتقل کنیم!).

در این قسمت و مطلب آینده به تاثیر بیماری های رایج در سنین بالا بر روابط جنسی سالمندان می پردازیم.

فرایند تصلب شرایین (Atherosclerosis) عملاً از روزهای نخست زندگی یک انسان شروع می شود و با افزایش سن ادامه می یابد. هرچه سن بالاتر می رود، قابلیت ارتجاعی عروق کاهش پیدا می کند و به علاوه به دنبال آسیب به سنگفرش پوشاننده داخل عروق (اندوتلیوم/Endothelium) وتلاش بدن برای ترمیم این آسیب ها، پلاک های آترومی در شریان ها تشکیل شده و به تدریج بزرگتر می شوند و می توانند بر حسب محلی که در آن تنگی ایجاد کرده اند علائم و عوارض مختلفی را ایجاد نمایند. عواملی مثل بالا بودن فشار خون، چاقی، مصرف دخانیات، دیابت و بالا بودن کلسترول خون، این فرایند را تسریع می کنند. طبیعی است که هرچه قطر شریان کمتر باشد، ایجاد تنگی و حتی گرفتگی رگ زودتر دردسرساز خواهد شد.

شریان های تغذیه کننده بافت های نعوظی آلت نیز از این قاعده مستثنی نیستند و از آنجایی که بسیار باریک هستند (حدود یک چهارم قطر عروق کرونر که به قلب خونرسانی می کنند) نسبتاً زود یعنی با ۵۰ درصد کاهش در قطر فضای داخلی رگ، علائم بیماری را آشکار می کنند. امروزه اختلال نعوظ (Erectile Dysfunction) را به عنوان یک وضعیت پیش بینی کننده گرفتاری های عروق کرونر قلب درنظر می گیرند.

به لحاظ اپیدمیولوژیک نیز ۴۵ تا ۶۵ درصد از آقایانی که بیماری قلبی عروقی دارند، بطور همزمان با اختلال در نعوظ نیز درگیر هستند.

یکی دیگر از مشکلاتی که با افزایش سن خودنمایی می کند، چاقی است. چاقی با مکانیسم های مختلف برای سلامت فرد زیان آور است و از جمله شانس بیشتری را برای اختلالات عروقی نعوظ ایجاد می کند. به علاوه چاقی خود عامل خطر برای بروز دیابت است و حدود ۵۰ درصد از افراد مبتلا به دیابت بالای ۶۵ سال به اختلال در نعوظ مبتلا هستند. دیابت افزون بر درگیری عروقی، با آسیب به اعصاب انتهایی نیز می تواند موجب کاهش ظرفیت نعوظ در مردان شود.

از طرفی میل و عملکرد جنسی تا حد زیادی به سطوح هورمونی تستوسترون وابسته است. این در حالی است که برآوردها نشان می دهند که با گذشتن از مرز ۴۰ سالگی، میزان تستوسترون خون در مردان هر سال حدود یک درصد کاهش می یابد. اگر این کمبود ظرفیت تولید تستوسترون در سالمندی از حدی فراتر رود می تواند منجر به علائمی تحت عنوان سندرم کمبود تستوسترون (Testosterone deficiency syndrome) شود ( کاهش توده و قدرت عضلانی، خلق افسرده و کاهش قدرت شناختی، کاهش میل جنسی و توان دستیابی به نعوظ). اگرچه کمبود هورمون با اختلال در نعوظ مرتبط است ولی همانطور که قبلاً اشاره شد، مشکلات عروقی و انتقال عصبی سهم بسیار بیشتری در ایجاد این اختلال دارند. اگر سطح هورمون بالای ۱۲ nmol/L  باشد تجویز هورمون موردی ندارد. در مورد سطوح هورمونی بین ۱۲-۸ با توجه به علائم و شرایط فرد ممکن است درمان هورمونی قابل توصیه باشد. اگر میزان هورمون زیر  ۸ nmol/L باشد جایگزینی هورمون کاملاً منطقی است.

بلاخره آن که مشکلات ادراری (که در حدود ۴۰ درصد مردان سالمند وجود دارد) مثل تکرر ادرار، نیاز به تخلیه ادرار در طول شب، دردناک یا سخت بودن خروج ادرار، بی اختیاری و نشت ادرار در شرایطی که مثانه پر است و تخلیه ناکامل ادرار که قبلاً از آنها تحت عنوان “پروستاتیسم” یاد می شد و امروزه به “علائم مجرای ادراری تحتانی ” (Lower urinary tract symptoms / LUTS) معروف هستند، می توانند باعث اختلال در نعوظ (در مورد مکانیسم آن هنوز ابهام وجود دارد) و همچنین مشکل در انزال و حتی انزال دردناک شوند.

در ادامه مطلب به مشکلات شایع در زنان سالمند خواهیم پرداخت.

تا همین اواخر، پژوهش‌ در زمینه سالمندی به طور عمده به بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، زوال عقل، آرتروز، بیماری های پروستات، و مانند اینها محدود می‌شد، اما اخیرا محققان دامنه بررسی‌های خود را گسترش داده‌ و به مسایل دیگری هم پرداخته‌اند. مساله فعالیت جنسی در دوران سالمندی یکی از همین موارد است. فعالیت جنسی در هر سنی بخشی غریزی و خودکار از رفتار انسانی است، اما فیزیولوژی این رفتار بسیار پیچیده است.
برای بسیاری از افراد با افزایش سن تمایل به فعالیت جنسی تغییر می‌کند. این روند معمولا تدریجی و نتیجه گریزناپذیر فرآیندی است که در میانسالی آغاز می‌شود. در حالی که اغلب افراد سالمند، علاقه‌شان را به امور جنسی حفظ می‌کنند،‌ دیگر آن اشتغال فکر دوره جوانی را به این مسئله ندارند
بر اساس مطالعات انجمن سالمندان امریکا، هرچه سالمندان از نظر جنسی فعال تر باشند، شادی و احساس رضایت از زندگی و ازدواج در آنها بیشتر است
این تحقیق به منظور برداشتن موانع موجود در پیش روی سالمندان برای داشتن فعالیت های جنسی سالم انجام شده و بر ارتباط بین رابطه جنسی و احساس خوشبختی تاکید دارد. همچنین به انجام مداخلات درمانی ویژه برای بهبود فعالیت های جنسی این گروه از جامعه کمک می کند.


بر اساس این مطالعه که بر روی ۲۳۸ فرد متاهل ۶۵ سال و بالاتر انجام شد، مشخص گردید که حفظ و تداوم فعالیت جنسی در دوره سالمندی یک شاخص مهم و قابل توجه در ارزیابی خوشبختی، رضایت عمومی و رضایت از ازدواج در این گروه از افراد است

 هر خانمی یائسگی و علائم همراه آن را به شکل متفاوتی تجربه می کند همچنین سن شروع یائسگی در افراد مختلف متفاوت است

بعضی خانمها در دهه ۳۰ یا ۴۰ و بعضی در دهه ۶۰ به سن یائسگی می رسند سن متوسط برای شروع یائسگی معمولاً ۵۱ سالگی می باشد

یائسگی بطور طبیعی زمانی شروع می شود که تخمدانها میزان کمتری استروژن و پروژسترون تولید می کنند که این روند معمولاً در اواخر دهه ۳۰ یا اوائل دهه ۴۰ شروع می شود . تخمک های باقی مانده در تخمدانها احتمال کمی برای باروری دارند . همچنین خونریزی ماهیانه متوقف شده و شما دیگر نمی توانید باردار شوید . چون این روند در طی یک دوره چند ساله اتفاق می افتد یائسگی معمولاً به دو دوره تقسیم می شود

دوران حوالی یائسگی

این دوره زمانی است که علائم یائسگی شروع می شوند ولی هنوز خونریزی ماهیانه وجود دارد . سطوح هورمونی بصورت نامنظم بالا و پائین رفته و شما دچار گرگرفتگی و یا تغییرات عادت ماهیانه می شوید

خونریزی شما ممکن است به نسبت معمول کمتر ،‌بیشتر یا نامنظم شود . این یک روند طبیعی است که به یائسگی منجر می شود و معمولاً سه سال قبل از آخرین خونریزی ماهیانه شروع می شود اگر چه این دوره برای هر زن متفاوت می باشد

دوران پس از یائسگی

۱۲ماه بعد از آخرین دوره قاعدگی ، شما در دوره پس از قاعدگی هستید تخمدانهای شما دیگر مقادیر قابل توجهی از استروژن و پروژسترون تولید نکرده و تخمک آزاد نمی کنند .  گاهی افزایش موقت هورمونها باعث خونریزی ماهیانه می شود

اگر چه این لکه بینی عادت ماهیانه محسوب نمی شود چون تغییرات هورمونی بر مبنای تغییرات دوره ای نمی باشد

در صورت وقوع خونریزی یا لکه بینی بعد از ۱۲ ماه از آخرین عادت ماهیانه با پزشک خود مشورت کنید چون این مسئله می تواند نشانگر یک بیماری جدی تر مثل سرطان تخمدان باشد . گاهی زنان در سنین پائین تر نیز دچار یائسگی زودرس می شوند که علت آن ناتوانی تخمدانها در تولید استروژن یا پروژسترون می باشد

همچنین بعضی داروها و یا اعمال جراحی می تواند موجب یائسگی زودرس شود که این موارد عبارتند از :

در هیسترکتومی ( برداشتن رحم )‌ که رحم برداشته شود ولی تخمدانها برداشته نشوند معمولاً باعث یائسگی نمی شود اما در هیسترکتومی کامل که رحم و تخمدانها با هم برداشته می شوند یائسگی شروع می شود

بعد از هیسترکتومی کامل دوره حوالی یائسگی وجود ندارد . عادت ماهیانه شما فوراً متوقف شده و شما احتمالاً دچار گرگرفتگی و سایر علائم یائسگی خواهید ش

شیمی درمانی و اشعه درمانی

این درمانهای سرطان می توانند باعث یائسگی شوند . اما معمولاً این روند بصورت تدریجی رخ داده و ممکن است شما قبل از اینکه واقعاً‌به دوران یائسگی برسید ماهها یا سالها علائم دوران حوالی یائسگی را داشته باشید

هورمونها

هورمونها موادی هستند که پیغامهای شیمیایی را از یک عضو به عضو دیگر یا بافت های دیگر منتقل می کنند

هورمونهای جنسی در یک الگوی پیچیده با هم کارکرده تا چرخه تولید مثل بتواند بطور صحیح عمل کند و همچنین این هورمونها در سلامت کلی انسان نقش دارند هورمونهای جنسی اصلی در زنان استروژن و پروژسترون می باشند

این هورمونها در طی سالهای باروری عمدتاً توسط تخمدانها تولید می شوند

با افزیش سن میزان تولید تخمک کاهش می یابد

همچنین سطوح هورمونی بخصوص در طی سالهای قبل از شروع یائسگی بالا و پایین رفته و سپس کاهش می یابد . این موارد خبر از شروع یائسگی می دهند

استروژن

استروژن هورمون جنسی اصلی زنانه می باشد . این هورمون باعث هدایت تخمک گذاری ، لقاح و بارداری می شود . استروژن همچنین بر بافتهای بسیاری در بدن تأثیر گذاشته و باعث تحریک رشد سینه ، رحم و تخمدانها شده و همچنین کمک به ساخته شدن و حفظ توده های استخوانی می کند. همچنین این هورمون در افزایش سطح کلسترول لیپوپروتئین با دانستیه بالا (‌ HDL یا کلسترول خوب ) و کاهش سطح کلسترول لیپوپروتئین با دانستیه کم (‌ LDL یا کلسترول بد )‌ نقش دارد

بعد از یائسگی تولید استروژن از تخمدانها کاهش می یابد . مقادیر کم استروژن توسط سلولهای چربی ساخته می شود همچنین هورمونهای مردانه تولید شده توسط تخمدانها ( آندروژنها )‌به استروژن تبدیل می شوند ولی تولید استروژن به یک سوم سطح سالهای باروری کاهش می یابد

پروژسترون

پروژسترون همراه با استروژن از طریق تنظیم سیکل قاعدگی بدن شما را برای لقاح و حاملگی آماده می کند

همچنین تغییرات سطوح پروژسترون باعث نامنظم شدن سیکل های قاعدگی از زمان قبل از یائسگی می شود . بعد از یائسگی بدن تنها بخش کوچکی از میزان پروژسترون زمان باروری را تولید می کند

آندروژن

آندروژن اگر چه معمولاً یک هورمون مردانه شناخته می شود اما تخمدانها ،‌غدد فوق کلیه و سلولهای چربی یک زن نیز آنرا تولید می کنند

آندروژن در رشد سریع دختران در هنگام بلوغ نیز اثر نسبی دارد همچنین بنظر می رسد آندروژن در حفظ انرژی ، حفظ قدرت عضلات و استخوانها و تمایز جنسی نقش دارد . در طی یائسگی تولید آندروژن زنان ممکن است به نصف رسیده یا حتی اگر تخمدانها برداشته شوند بیش از این نیز کاهش یابد

اثرات یائسگی بر روی سلامتی

علائم و نشانه های یائسگی در زنان متفاوت می باشد همچنانکه واکنش آنان نیز با هم تفاوت دارد. ممکن است ورود شما به یائسگی همراه با تعداد کمی از علائم یا تغییرات سلامتی باشد یا ممکن است تغییرات جسمی و روحی متعددی را تجربه کنید شامل

 

 

گُر گرفتگی

 

همچنانکه تعادل هورمونهای شما دستخوش تغییرات می شود عروق خونی به سرعت متسع شده و باعث می شوند درجه حرارت پوست بالا رفته و احساس گرمائی که از سمت سینه بطرف شانه ها ، گردن و سر بطرف بالا حرکت می کند ایجاد شود

 

شما ممکن است عرق کنید و همچنانکه عرق از سطح پوست تبخیر می شود احساس لرز ، ضعف و گیجی پیدا کنید . صورت شما ممکن است برافروخته بنظر برسد و لک های قرمز ممکن است روی سینه ، گردن و بازوها ظاهر شوند . گُرگرفتگی ممکن است از ۳۰ ثانیه تا ۳۰ دقیقه طول بکشد اگر چه در اکثریت افراد ظرف ۲ تا ۳ دقیقه از بین می رود

 

دفعات گرگرفتگی از هر زنی تا زن دیگر متفاوت است . ممکن است شما در طول شبانه روز بارها دچار این حالت شوید یا اینکه فقط گاهی اینحالت را تجربه کنید . این حالت ممکن است برای یکسال یا بیشتر  در طول زندگی شما باشد یا ممکن است هرگز آنرا تجربه نکنید

 

قاعدگی نامنظم

 

سیکل قاعدگی شما ممکن است بطور ناگهانی متوقف شده یا به احتمال بیشتر دچار تغییرات تدریجی شود یعنی ممکن است قبل از توقف کامل دفعات یا میزان خونریزی کمتر یا بیشتر شود

 

اختلالات خواب و تعریق شبانه

 

اختلال خواب اغلب بدنبال گُرگرفتگی شبانه ایجاد می شود

 

شما ممکن است از یک خواب خوب با عرق شبانه و پس از آن لرز بیدار شده و نتوانید براحتی دوباره بخوابید . کمبود خواب می تواند روی خلق و خو و سلامتی شما اثر بگذارد

 

تغییرات واژن و مثانه

 

با کاهش سطح استروژن بافت های پوشاننده واژن و پشابراه خشک تر ، نازک تر و قابلیت کشش آنها کمتر می شود . بعلت کاهش ترشحات طبیعی ممکن است در حین نزدیکی احساس خشکی ، سوزش ، خارش یا ناراحتی ایجاد شده و همچنین میزان عفونتهای مثانه و عفونتهای قارچی واژن بیشتر شود

 

بی اختیاری ادرار

 

ممکن است با از دست رفتن کشش پذیری پیشابراه و واژن دچار بی اختیاری ادرار شوید .  بی اختیاری ادرار ممکن است همراه با نیاز به سریعتر رفتن به دستشویی باشد و یا اینکه بهنگام سرفه، خنده ‌و یا بلند کردن اجسام ایجاد شود

 

تغییرات روحی

 

همچنانکه به سمت یائسگی می روید ممکن است تغییرات خلقی را تجربه کرده و حساس تر شوید . در قدیم این علائم را به تغییرات هورمونی نسبت می دادند

 

ممکن است ارتباطی بین سطح هورمون و خلق وجود داشته باشد ، اما سایر عواملی که به تغییرات خلق کمک می کنند شامل استرس ، بی خوابی و وقایعی از زندگی هستند که می تواند در این مرحله از زندگی رخ دهد . مانند بیماری یا مرگ والدین ، ترک جمع خانوادگی توسط فرزندان یا بازنشستگی

 

فقدان میل جنسی

 

گاهی در طی یائسگی میل جنسی کاهش می یابد علت آن می تواند هورمونی باشد اما همچنین می تواند در نتیجه تغییرات خلقی یا تحریک پذیری ایجاد شده باشد

 

در اکثریت زنان میل جنسی تغییر پیدا نمی کند

 

تغییرات ظاهری

 

بعد از یائسگی چربی که زمانی در ران و لگن تجمع یافته بود به بالاتر از کمر و شکم منتقل می شود ممکن است دچار فقدان احساس پری سینه ها ،‌نازکی موها و چین و چروک پوست شوید . سطح استروژن کاهش می یابد ولی بدن به تولید مقادیر کم هورمون مردانه تستوسترون ادامه می دهد در نتیجه ممکن است موی ضخیم روی چانه ، لب فوقانی ، سینه و شکم رشد کند

 

بیماری قلبی

 

استروژن با کاهش کلسترول تام و کلسترول بد یا LDL و افزایش کلسترول خوب یا HDL در سلامت قلب نقش دارد . زمانی که سطح استروژن شما در طی یائسگی کاهش می یابد ممکن است سطح کلسترول تام بالا رفته و احتمال خطر بیماری قلبی ،‌سکته و سایر بیماریهائی را که بر قلب و عروق خونی شما تأثیر می گذارند زیاد کند

 

بیماری قلبی اولین علت مرگ در زنان و مردان می باشد . احتمال مرگ زنان بعلت بیماری قلبی ۱۰ برابر بیشتر از مرگ ناشی از سرطان سینه است

 

اگر سیگاری هستید ،‌فشار خون بالا یا دیابت دارید ، بطور منظم ورزش نمی کنید یا رژیم مناسب برای قلب ندارید در معرض خطر بیشتری برای بیماری قلبی هستید

 

پوکی استخوان

 

 

در طی چند سال اول پس از یائسگی تراکم استخوانها با سرعت بیشتری کاهش می یابد

 

این کاهش می تواند منجر به استئوپنی (‌کاهش توده استخوانی ) شود که ممکن است بحالت شدیدتر یعنی پوکی استخوان بیانجامد

 

سایر عوامل خطرساز شایع عبارتند از:

 

         تاریخچه خانوادگی پوکی استخوان

 

       سیگاری بودن یا شروع یائسگی در سن کمتر از معمول

 

پوکی استخوان باعث شکنندگی و ضعف استخوانها می شود . پس از یائسگی استعداد شما برای شکستگی های لگن ،‌مچ و ستون فقرات مرتباً افزایش می یابد  بطور متوسط نیمی از زنان بالای۵۰ سال بعلت پوکی استخوان دچار شکستگی در طول زندگی می شوند

 

هر کدام از زنانی که در سن یائسگی به سر می برند، علایم مختلفی را در این دوران تجربه می کنند. اکثرا علایمی مثل گرگرفتگی و تحریک پذیری را عنوان می کنند و در تعداد کمتری از آنها سردرد، تهوع یا تعریق شبانه دیده می شود

 

این علایم هر چه باشد، روشهای تغذیه ای را به شما پیشنهاد می کنم ، تا سالهای یائسگی را راحت تر طی کنید و توصیه می کنم از چندین سال پیش از یائسگی این غذاها را در تغذیه خود بگنجانید تا نتیجه بهتری به دست آورید

 

نکته مهم در این برنامه های غذایی آن است که هر زنی ممکن است از یکی از آنها بهره بیشتری بگیرد و بنابراین، بهتر است با امتحان این برنامه های غذایی ، خودتان طبق تمایلات ، اثرات و امکانات موجود، آنها را انتخاب کنید

 

تا می توانید سویا مصرف کنید

 

سویا باعث تسکین گرگرفتگی می شود. سویا با کاهش کلسترول بد خون ، از قلب و عروق محافظت می کند

 

بهتر است در دو وعده غذایی خود، سویا مصرف کنید. ۴تا ۶هفته طول می کشد، تا سویا اثر خود را روی گرگرفتگی نشان دهد

 

بهتر است از سویا به جای گوشت در غذا استفاده کنید و اگر از طعم آن خوشتان نمی آید، با ادویه آن را مخلوط کنید

 

میوه و سبزی بیشتر مصرف کنید

 

این مواد علاوه بر داشتن فیبر، ویتامین و املاح در یائسگی نقش مهمتری هم دارند؛ زیرا دارای فیتواستروژن ها هستند که نوعی ماده شیمیایی گیاهی است و بسیار شبیه استروژن است و به عنوان یک استروژن ضعیف در بدن عمل می کند و به دلیل این که علایم یائسگی به دلیل کاهش سطح استروژن در بدن رخ می دهد، این مواد باعث می شوند علایم این دوران تسکین پیدا کند

 

برم ماده ای دیگر است که در میوه و سبزی وجود دارد و ظاهرا در حفظ استروژن بدن نقش دارد. ضمنا برم با کاهش کلسیم دفعی در روز باعث تقویت استخوان ها در این دوران می شود

 

منابع خوب برم و فیتواستروژن در میوه ها و سبزی ها شامل موارد زیر است: انواع آلو، توت فرنگی ، سیب ، گوجه فرنگی ، گلابی ، انگور، گریپ فروت ، پرتقال ، تمشک و سبزی هایی مثل مارچوبه ، چغندر، فلفل دلمه ، ساقه کلم بروکلی ، کلم ، گل کلم ، هویج ، کاهو، پیاز، سویا، سیب زمینی ، شلغم و جو

 

حبوبات را بیشتر از قبل مصرف کنید

 

حبوبات فواید تغذیه ای بیشماری دارند و برای حفظ سلامت بدن ضروری هستند. حبوبات باعث کندی جذب گلوکز در جریان خون می شوند و اشتهای شما را کنترل می کنند

 

حبوبات سرشار از فیبر هستند و فیتواستروژن هم دارند. ضمنا منبع خوبی از ویتامین ها و املاحی مثل کلسیم ، اسیدفولیک و ویتامین B6 هستند. یادتان باشد حبوبات منبع خوبی از پروتئین هستند

 

می توانید از حبوبات در سالاد و انواع ماکارونی ، سوپ و خورش استفاده کنید

 

مصرف چربی مانعی ندارد اما چربی خوب

 

در این دوران (و در تمام دوران زندگی) نباید غذای پرچرب بخصوص چربی اشباع شده مصرف کنید. غذاهای پرچرب معمولا کالری زیادی دارند، اما مواد مغذی کمی را شامل می شوند.

 

چربی باید در غذای روزانه گنجانده شود، اما چربی خوب تا از بیماری قلبی و سرطان پیشگیری شود. چربی خوب در حال حاضر اسیدهای چرب امگا ۳ را شامل می شود که در ماهی ، روغن زیتون و روغن های گیاهی یافت می شود

 

چربی های بد شامل چربی های اشباع و اسیدهای چرب ترانس است که در چیپس ، انواع توک ها و شیرینی های مختلف یافت می شود. بنابراین ، تا می توانید در این دوران زیتون ، روغن زیتون و ماهی مصرف کنید

 

گوشت کم چرب و لبنیات کم چرب مصرف کنید و از روغن های جامد استفاده نکنید. سعی کنید غذای آماده مصرف نکنید، زیرا چربی های امگا ۶آنها زیاد است.مصرف مارگارین را نیز محدود کنید

 

نوشیدنی خود را با دقت انتخاب کنید

 

نوشیدنی ها می توانند حاوی مواد مغذی باشند، یا برعکس هیچ سودی برای بدن نداشته باشند. حداقل ۸ لیوان آب در روز لازم است

 

مصرف آب باعث می شود عملکرد کلیه ها در این دوران مطلوب باشد، در حالی که نوشیدنی های حاوی کافئین (مثل قهوه) باعث دفع بیش از حد آب می شود و بدن را کم آب می کند

 

بعضی از این نوشیدنی ها مقدار کلسیم به دست آمده از موادغذایی را کم می کنند و بعضی دیگر دفع کلسیم از کلیه ها را بیشتر می کنند

 

و اسیدفولیک است سعی کنید به جای قهوه و نوشابه گازدار، هر روز از آب میوه استفاده کنیدآب مرکبات حاوی مقادیر زیادی مواد شیمیایی گیاهی ،ویتامین سی  

 

آب هویج حاوی حداقل ۳ ماده مهم است:اسید فنولیک ، ترپن ها و کاروتینوئیدها (حاوی بتاکاروتن)

 

آب انگور سیاه حاوی آنتی اکسیدان های قدرتمندی است که بسیار سودمند هستند

 

تعداد وعده های غذایی را زیاد کنید و صبحانه را فراموش نکنید. بسیاری از خانمها بزرگترین وعده غذایی خود را در انتهای روز یعنی شام مصرف می کنند و بسیاری از زنان در طول روز که بدن به سوخت بیشتری احتیاج دارد، کمتر غذا می خورند، یعنی صبحانه و ناهار آنها مختصر است

 

اگر شام مفصل باشد بدن تمام کالری بدست آمده را ذخیره می کند، زیرا طی خواب ، نیاز به کالری بسیار کم است. ضمنا افزایش تعداد وعده های غذایی و کاهش حجم آنها در هر وعده بسیار مفید است ، زیرا افرادی که این رویه را دارند در انتهای روز کالری و چربی کمتری مصرف می کنند.

 

تحقیقات نشان داده است با افزایش تعداد وعده های غذایی و کاهش حجم آنها در هر وعده ، کالری بیشتری سوزانده می شود و وزن بدن کنترل می شود. در چنین رویه ای ، کاهش گلوکز خون اتفاق نمی افتد و کار معده نیز راحت تر می شود

 

مصرف شام سنگین و پرحجم عادت غذایی بسیار بدی است. بهتر است تا حد ممکن ، چربی و دسر را در وعده شام محدود کنید. حجم شام باید کم باشد و بهتر است شامل سوپ یا سالاد باشد

 

هیچ وقت آخر شب از دسر یا تنقلات استفاده نکنید و به جای آن دوش بگیرید، کتاب بخوانید و به موسیقی گوش دهید تا مجبور شوید از تنقلات استفاده نکنید. معمولا افراد از سر بی حوصلگی و بیکاری سراغ تنقلات می روند

 

هر روز از غذاهای پر کلسیم استفاده کنید

 

با افزایش سن در خانمها، مصرف کلسیم ضرورت بیشتری پیدا می کند.خانمها در این دوران باید ۱۰۰۰تا ۱۵۰۰میلی گرم کلسیم لازم را از موادغذایی به دست آورند. بهترین منبع کلسیم ، شیر است که بهتر است کم چرب یا بدون چربی باشد

 

اگر شیر دوست ندارید آن را با کاکائو یا موز و خرما مصرف کنید

 

کلم بروکلی ، سبزیجات برگ سبز و حبوبات هم حاوی کلسیم است. ماست و پنیر را فراموش نکنید. یک فنجان ماست حاوی ۳۴۵میلی گرم کلسیم است. در سوپ هم می توان از شیر استفاده کرد. ضمنا کشک و دوغ را به خاطر بسپارید

 

در این دوران مصرف غذاهای پرچرب و شیرین ممنوع

 

در این دوران خانمها نباید اضافه وزن پیدا کنند. در دوران یائسگی بیش از هر دوران دیگری باید کالری اضافی به حداقل برسد و به این منظور باید غذاهای پرچرب و شیرین محدود شود

 

اگر مصرف مواد شیرین (بخصوص مصنوعی) زیاد باشد، قند خون ناگهان به حد بالایی می رسد و این حالت ، با ترشح مقدار زیادی هورمون انسولین. انسولین اضافی ، تبدیل کالری به چربی را سرعت می بخشد

 

ضمنا انسولین ، ترشح آنزیمی که جذب چربی از جریان خون به سلول های بدن را افزایش می دهد، تحریک می کند. موارد زیر را به خاطر داشته باشید

 

۲۱درصد قند مصرفی از نوشابه های گازدار به دست می آید، ۱۸درصد از انواع شیرینی جات ، ۱۳درصد از کیک ، دسرها و بیسکویت ها، ۱۰درصد از بستنی و پودینگ ، ۶درصد از نان و ۵درصد از مواد مصرفی در صبحانه به دست می آید

 

از دانه های روغنی در رژیم غذایی خود استفاده کنید

 

این دانه های روغنی باعث کاهش کلسترول خون می شوند و حتی در بعضی موارد از بروز سرطان ها پیشگیری می کنند

 

تخمه آفتابگردان ، کنجد و موادی از این قبیل حاوی فیتو استروژن هستند و میزان این ماده در آنها چندین برابر بیش از سایر مواد گیاهی است

 

دانه کتان نیز اخیرا مورد توجه قرار گرفته ، زیرا حاوی اسیدهای چرب امگا- ۳ است که از لخته شدن خون جلوگیری می کند. اگر می خواهید از این ماده هم استفاده کنید باید توجه داشته باشید امکان بروز حساسیت وجود دارد و بهتر است یک چهارم قاشق چایخوری از پودر آن را در روز مصرف کرده و بتدریج و در صورت عدم حساسیت ، مقدار آن را اضافه کنید

 

یادتان باشد روغن کتان چندان موثر نیست ، زیرا فیتواستروژن ندارد، بلکه خود دانه کتان پودر شده دارای خاصیت فیتو استروژنی است

 

ورزش کنید، ورزش کنید، ورزش کنید

 

درست است که ورزش ، غذا نیست ، اما کاملا به رژیم غذایی گره خورده است

 

در دوران یائسگی باید ورزش جزو دایمی زندگی باشد. ورزش در دوران یائسگی باعث کاهش کلسترول خون ، افزایش توده استخوانی ، بهبود توانایی در کنترل استرس ، بهبود گردش خون ، بهتر کردن کار قلب و افزایش توان بدن برای استفاده از اکسیژن و مواد مغذی می شود

 

ضمنا ورزش ، ایده آل ترین روش کنترل وزن است. اکثر خانمها از ۴۰ سالگی به بعد افزایش وزن پیدا می کنند، زیرا در این سنین میزان متابولیسم بدن کم می شود و ضمنا با افزایش سن ، فعالیت بدنی کم می شود

 

ورزش را در دوران یائسگی جزو اولویت زندگی قرار دهید. بسته به سطح تناسب جسمی و توصیه پزشک خود می توانید از این دستورهای ورزشی استفاده کنید

 

در آغاز، ۲تا ۳بار در هفته ورزش کنید و مدت آن ۱۵تا ۳۰دقیقه باشد. با این حد ورزش ، از ۴۰درصد حداکثر سرعت ضربان قلب خود استفاده می کنید

 

برای این که از نظر جسمی تناسب خوبی پیدا کنید، ورزش را به ۴بار در هفته برسانید و مدت آن ۱۵تا ۳۰دقیقه باشد. با این کار از ۷۰-۹۰درصد ظرفیت کار قلب استفاده کرده اید

 

به منظور کاهش وزن ، ۵بار در هفته ورزش کنید و مدت آن ۴۵تا ۶۰دقیقه باشد. از ۴۵تا ۶۰درصد حداکثر ضربان قلب در طی این برنامه استفاده می شود

 

 

 

یائسگی زنان،به تاخیر انداختن و زودرس شدن از دیدگاه طب چینی و طب غربی

 

تفاوت دیدگاههای طب غربی و طب چینی در مورد یائسگی

 

یائسگی در دیدگاه طب غربی

 

یائسگی در دیدگاه طب غربیدر طب غربی یائسگی را به تخمکهایی که در تخمدان یک زن وجود دارند می گویند

 

در دوران جنینی یک دختر که در رحم مادرش وجود داشته ، پس از بلوغ این تخمکها هر ماه آزاد می شوند تا زمانی که تعداشان آنقدر کم می شود که بدن میزان هورمون کافی برای آزاد کردن آنها در اختیار نداشته در نتیجه میزان هورمون و تخمک لازم را برای باروری ندارد

 

بنابراین تخمک گذاری ماهیانه بدن شروع به یائسگی می کند

 

یائسگی یک تغییرات عمده ای در بدن زن تلقی می شود و بدن زنی که به طور منظم هورمونهایی مثل استروژن و پروژسترون ترشح می کرده به جای ترشح کردن این هورمونها از آنجایی که شدت و میزانشان کم می شود جای خودشان را به ترشح میزان کمی از هورمون مردانه تستسترون داده و آن خواص ضد حفاظتی،ضد دردی،ضد بیماری عروقی و خاصیت ضد پوکی استخوانکه هورمونهای زنانه دار می باشند را از دست می دهد

 

بدن از یک سیستم زنانه به یک بدن مردانه تبدیل می شود و چاقی که یکی از مشکلات زنانه است آرام آرام تبدیل به عارضه ای مردانه می شود.همه اینها به دلیل تغییرات شدید از لحاظ هورمونی است که در بدن یک زن اتفاق می افتد و یائسه می شود. یائسگی علائم زیادی از لحاظ روحی و جسمی برای زن به وجود می آورد و زنهایی که یائسه می شوند با این علائم آشنا هستند مثل گرفتگی،تپش قلب،تحریک پذیری و غیره

 

 

یائسگی در دیدگاه طب چینی

 

یانسگی در دیدگاه طب چینیاز نظر طب چینی دوره های زندگی یک زن به هفت روز تقسیم می شود.وقتی به دوره هفتم یعنی ۴۹ سالگی می رسد انرژی کلیه ها که نقش باروری در زن و مرد را به عهده دارند شروع به نقصان می کند و انرژی کلیه به حدی می رسد که نمی تواند انرژی رحم و تخمدانها را سیراب کند و وقتی نتواند انرژی کافی را برساند عادات ماهیانه شروع به کم شدن می کند و فواصل آنها طولانی می شود یا در مواردی که بدن انرژی کافی را نداشته باشد تا خون را نگه دارد عادات ماهیانه همراه با خونریزیهای شدید خواهد بود و اگر اینکه خون کافی در اختیار نداشته باشد زن دچار لکه بینی  می شود و موجب فواصل طولانی عادت ماهانه می شود

 

علاوه بر اینها عدم تعادل سرما و گرمای بدن نیز با موارد بالا همراه خواهد بود.(در طب چینی هدف تعادل در بدن است)وقتی یک ارگان مثل کلیه ها انرژیشان و عصاره حیاتی کم می شود(عصاره حیاتی در طب چینی در تخمکهای یک زن به ذخیره گذاشته می شود)و عصاره ی انرژی کلیه نیز در زن کم می شود، نمی تواند گرمای داخل بدن را کنترل کند

 

سرما و عصاره نمی توانند افساری بر گرمای بدن بزنند زیرا گرما افسار گسیخته می شود و شروع به علائم گرما مثل تحریک پذیری،تپش قلب،بی قراری،عرق ریزش بدن،داغ شدن کف دست و پاها،سرخی صورت و علائم خاص دیگری را که خانمها تجربه کرده اند و به آن آشنا هستند ایجاد می شود. از نظر طب چینی این گره ی افسار گسیخته چون که پایه ای ندارد و چون که عصاره حیاتی گرما را تولید می کند و خود عصاره نیز کم شده، آرام آرام کم می شود و زن یائسه می شود

 

 

 

 

 

 

 

از نظر طب چینی چه عواملی باعث یائسگی زودرس می شود:

 

عواملی که باعث یائسگی زودرس می شوداز دیدگاه طب چینی عواملی که باعث می شوند انسان عصاره حیاتی بدن و کلیه ها را مصرف کنند به شرح زیر است:

 

اولا”ژنتیک نقش بسیار مهمی دارد و دوران نوزادی یک زن یعنی موقعی که در رحم مادر بوده و عصاره حیاتی در حال شکل گرفتن بوده است.اگر مادر نوزاد، بارداری آرام و بدون استرس و تغذیه مناسب داشته باشد تعداد تخمکهای نوزاد دختر در رحم به تعداد بالا خواهد بود و یائسگی دیرتری اتفاق می افتد از طرف دیگر میزان خرج کردن این عصاره چقدر!

 

در طب چینی اعتقاد بر این است که اولین عادت ماهانه یک دختر در سن ۱۴ سالگی یعنی پایان دوره دوم هفت ساله، اگر به دلایل محیطی،تغذیه ای،استرس ها،محرکها و هورمون هایی که در جامعه داریم ،هورمونهای که درون غذاها امروزه مقدارشان رو به فزونی است،این موارد باعث می شود تا عادت ماهانه زودتر شروع شود.

 

مثلا”در سن ۱۲ سالگی باعث خونریزی می شود و تخمک های بیشتری هدر می رود و طبیعتا” دوره یائسگی زود تر اتفاق می افتد.نکته مهم تر اینکه اگر یک دختر در سن نوجوانی ورزشهای سنگین و بیخوابی های شبانه مکرر داشته باشد یا هر خستگی مزمنی می تواند انرژی کلیه های او را ضعیف کند.اگر دختری در سن ۱۴ سالگی تا ۲۱ سالگی(سنی که انرژی کلیه می خواهد شکوفا بشود)در این دوره ورزشهای سنگین و حرفه ای،ترسها،وحشت ها،بی خوابی های طولانی،امتحان کنکور و کارهای سنگین داشته باشد،انرژی کلیه باز هم تحلیل می رود و در دراز مدت تاثیر سویی خواهد داشت.

 

مساله دیگر که روی انرژی کلیه ها تاثیر منفی می گذارد، عادت ماهانه ی سنگین است،یعنی به جای یک بار در ماه به ۲تا۳ بار در ماه اتفاق بیافتد که انرژی بیشتری از کلیه ها و بدن دفع می شود و زودتر به نقص کلیه ها خواهد رسید. مسئله مهم دیگری که باید توجه داشت این است که اگر خانمها در سن ۱۴ تا ۲۱ سالگی سقط و زایمان داشته باشند یعنی در سنی که انرژی کلیه ها و بدن در حال رشد و رسیدن به شکوفایی است بنابراین بنیاد انرژی کلیه را ضعیف می کند.

 

از دیدگاه طب چینی بهترین دوره برای حاملگی سن ۲۱ سالگی تا ۲۸ سالگی است.از سن ۲۸ سالگی تا ۳۵ سالگی انرژی کلیه ها آرام آرام شروع به کم شدن می کند و در سن ۳۵ سالگی تا ۴۲ سالگی ضعیف تر می شود و از ۴۲ تا ۴۹ سالگی انرژی در اوج تنزل است که طبیعتا” یائسگی به دلیل کمبود انرژی حیاتی کلیه اتفاق می افتد.

 

 

 

 

 

 

 

نقش کلیه های بدن بعد از یائسگی چیست؟

 

نقش کلیه های بدن بعد از یائسگینقش کلیه ها فقط در یائسگی و تولید مثل خلاصه نمی شود، در طب چینی کلیه ها استخوان و مغز استخوان را کنترل می کنند.کلیه ها خواب را تا حدی در کنترل خود دارند،اراده ی یک فرد در زندگی با کلیه ها کنترل می شود .مفاصل تا حدی به کلیه مربوط است و تغییر شکل استخوان،گودی کمر،کم شنوایی،صدا یا وزوز در گوش،ریزش موی سر،حافظه کوتاه مدت و احساس ترس را کلیه ها کنترل می کنند.

 

علائم پیری زود رس در طب چینی به عهده کلیه ها می باشد،مثلا” زنی که در سن ۴۰ سالگی تصمیم به حاملگی می گیرد مانند این است که در سن ۱۸ سالگی حامله شود چون در سن ۱۸ سالگی انرژی کلیه در حال رشد است و در سن ۴۰ سالگی در حال تحلیل انرژی می باشد،پس به همان اندازه به انرژی کلیه آسیب وارد می شود.مورد دیگر که بر کلیه ها اثر سو می گذارد ،مصرف داروهای هورمونی است که برای ناباروری زنان تجویز می شود و رحم به طور مصنوعی و مکرر تقویت می شود.  بعد از حاملگی اتفاق بیافتد یا نیافتد این مساله باعث یائسگی زودتر می شود.

 

 

 

 

 

 

 

آیا در طب چینی می شود یک زن دیرتر یائسه شود:

 

تاخیر در زمان یائسگی– برای تاخیر در زمان یائسگی یک زن لازم است ،هنگامی که این زن در رحم مادرش یک جنین بوده،مادرش به یائسگی و حاملگی و باروری این دختر که در رحم دارد فکر کند.

 

برای این تاخیر مادر باردار باید از دلشوره ها و نگرانی ها،دوری کردن از محیط های پر سر و صدا با استرس(توصیه ی ما خواندن قرآن و نماز برای رسیدن به آرامش درونیمی باشد)و سبک زندگ و یا جایی و روشی ر فراهم ساز که ضمن حاملگی آرامش خاص داشته باشد و خواب آرام و مناسب،غذا های طبیعی می تواند بر سلامت نوزاد کمک کند و بعد از متولد شدن نوزاد مکانی را با آرامش و بدون استرس و با خوابخوب بزرگ شود که اولین عادات ماهانه ی این دختر به موقع شروع شود و سبک زندگی سالم را در پیش گیرد،تغذیه مناسب،روان آرام،ورزش سبک و مناسب که بتواند انرژی لیه را نگاه دارد که در سیکل های زندگی از آنها استفاده لازم را ببرند.در طب چینی با طب سوزنی روی نقاط کلیه کار می کنند تا بتوان انرژی کلیه ها را تقویت کرد که روی جوهره کلیه و بدن تاثیر بگذارد.

 

لازم به ذکر است در طب سوزنی مسیر های حیاتی وجود داردکه می تواند ذخایر را در اختیار رحم و تخمدان قرار دهند و یائسگی را از ۲ سال تا ۵ سال به تاخیر بیاندازد و حتی یائسگی هایی که ۶ سال تا یک سال برای زن پیش آمده را برگرداند و ۲ تا ۵ سال دوران عادات ماهانه را به طور منظم تجربه کند.علاوه بر آن علائم یائسگی را می توان کنترل کرد.

 

در کنار طب سوزنی با تجویز بعضی از خوارکیها و دارو های گیاهی که در طب سنتی مواد گرما زا تلقی می شوند مثل عسل،زنجبیل،اسپنید و غیره می تواند باعث گرم شد کلی ها شود و باعث جلوگیری از یائسگی زود رس و یا به تاخیر انداختن یائسگی شود،توصیه دیگر اینکه یک دختر در سن پایین با روش طب سوزنی می تواند یائسگی دیرتر را بدون علائم یائسگی را تجربه کنند.

 

 

 

 

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.